از فیلم و دیگر شیاطین

مارس 19, 2014 Comments Off on از فیلم و دیگر شیاطین

VHS-cassette

 

1  دوم راهنمایی بودم که اولین شماره مجله دنیای تصویر منتشر شد و خیلی اتفاقی به دستم رسید و ورق زدم و دهنم باز ماند از این همه چیز هیجان انگیز که نمی‌دانستم. مثل خیلی از هم‌نسل‌هایم همه چیز از خواندن سینما شروع شد. فیلم دوست داشتم اما هیچ وقت به عنوان یک علاقه جدی نگاهش نمی‌کردم. آن وقت بود که شد علاقه جدی.

برای کسانی که حال و هوای اوایل دهه هفتاد یادشان نیست بگویم که ویدئو تازه مجاز اعلام شده بود و شرکت رسانه‌های تصویری با یک دو جین فیلم کودک و چند فیلم موسوم به سینمای هنری کارش را شروع کرده بود. دوران سی‌دی هنوز آغاز نشده بود و فیلم‌بین‌ها دست به دامن آقاهای فیلمی می‌شدند که با چمدان‌های بزرگ پر از فیلم vhs سر می‌رسیدند و به صورت رندوم هر بار تعدادی فیلم داشتند. کیفیت فیلم‌ها بستگی به هد ویدیوی امانت گیرنده قبلی داشت و چیزی به نام زیرنویس هنوز برایمان اختراع نشده بود.

مشهد یک کانون فیلم مرتبط با جهاد دانشگاهی داشت که فیلم‌هایش حداقل سانسور را داشتند و فیلم‌هایی که در مجله فیلم – که تا یک دهه بعدش مجله ثابت و محبوبم بود- می‌خواندم آنجا می‌شد پیدا کرد و به واسطه دوستانی که از من بزرگتر بودند و دانشگاهی بودند می‌شد هر از گاهی فیلمی امانت گرفت.

همان سالها یک دوره فیلمسازی را در انجمن سینمای جوان مشهد گذراندم و برای اولین بار در جمع آدم‌های جورواجوری که عشق سینما بودند قرار گرفتم.

اتفاقی که بعدن در دانشگاه به شکل گسترده‌تری تکرار شد.

ماه عسل من با سینما از ابتدای سال 78 که وارد دانشگاه شدم آغاز شد. اسم رشته ما بود کارشناسی تولید سیما ( و بعدتر با گرایش فیلمسازی در تلویزیون) یعنی دو سال اول را دروس عمومی هنر و رسانه/تلویزیون خواندیم و باقی‌ش را دروس تخصصی فیلمسازی ( شامل واحدهای اصلی کارگردانی/تدوین/فیلمنامه‌نویسی و فیلمبرداری) دانشگاه بهانه بود. بهانه موجهی برای لول خوردن در عالم سینما. شیرین تا روزی شش هفت فیلم می‌دیدم( می‌خوردم؟) . در جاهای مختلف. از سر کلاس گرفته تا آرشیو دانشکده، تا سینما و از همه مهمتر سالن کوچک حوزه هنری. تمام فیلمهایی که سالها درباره‌شان خوانده بودم و رویا پردازی کرده بودم حالا در دسترس بود و می‌دیدم. ما خوابگاهی بودیم. قانونی وجود نداشت که به ما اجازه بدهد در اتاق ویدیو داشته باشیم. اما قانونی هم برای منع‌ش نبود. بنابراین با هم اتاقم ویدیو خریدیم و با تعقیب و گریز و جاسوس بازی و مراقبت از این که خبرش پخش نشود فیلم دیدن در اتاق را هم شروع کردیم. همان زمان آرشیو vhs حوزه هنری هم کشف شد. گنج‌خانه‌ای از همه فیلمهای مطرح دنیا بدون سانسور. محدودیت در امانت دادن فیلم در ماه نداشت. اما باید فیلمهای قبلی را برمی‌گرداندی و جدید می‌گرفتی. و من گاهی تا روزی سه بار می‌رفتم و فیلمهای تازه می‌گرفتم. همان حوالی کم کم سر و کله سی‌دی پیدا شد و کاشف به عمل آمد کیفیتی از فیلم که ما میدیدیم به لعنت خدا نمی‌ارزیده. چون چیزی تازه آمده که کیفیت‌ش “آیینه” است! غیر از سالن کوچیک عزیز حوزه که فیلمها را با زیرنویس فارسی نمایش می‌داد جای دیگری اثری از زیرنویس فارسی نبود. تا یکی از شبکه های ماهواره‌ای برای اولین بار فیلم خارجی با زیرنویس فارسی پخش کرد. اولین فیلم با زیرنویس فارسی که خارج از سالن حوزه دیدم لئون بود. تکان دهنده بود که بتوانی دیالوگ ها را کامل بفهمی. ….
الان یک دهه گذشته. تا حد امکان فیلم‌ها را غیر از کیفیت اچ‌دی و بدون زیرنویس نمی‌بینم. اینترنت نیازم را از آقاهای فیلمی به کل رفع کرده. هر فیلم به درد بخوری را می‌شود تورنت کرد و زیرنویس‌ هماهنگ‌ش را یافت. وسیله فیلم دیدن الان من یک hdپلیر wd ست که به یک هارد دو ترابایت وصل است. خروجی Hdmi ش می‌رود به تلویزیون 42 اینچ و خروجی اپیتکال صدایش می‌رود به سینمای خانگی که باندهای صداست. پروژه آتی بهبود تماشای فیلم خرید ویدیو پروژکشن تری‌دی‌ست.

فیلم دیدن اصلی‌ترین تفریح و لذت روزمره‌م است. طی پانزده سال اخیر به طور متوسط روزی یک فیلم دیده‌ام. بعضی روزها ندیده‌ام و بعضی روزها بیش از دو سه تا. بنابراین منصفانه است که همان روزی یکی را حساب کنیم. می‌شود حدود 5 هزار و خرده ای. بعضی‌ها ممکن است دلشان به حال من/ما بسوزد که تفریح بزرگ‌مان سینماست. و حدس بزنید چی؟ من هم دلم به حال کسانی که در این رویای بزرگ عزیز شریک نیستند می‌سوزد.

 

0202023

2 در دوازده سالگی فیلمی در سینما دیدم که شوکه شدم. پوسترش را برای خودم نقاشی و در پوستر از طرف خودم انواع جوایز سینمایی را به سازندگان بذل و بخش کردم. فکر کنم اسکار بهترین کارگردانی و فیلمنامه و خلاصه همه جوایز اصلی که بلد بودم را به پای فیلم ریختم. فیلم چی بود؟ گودزیلا علیه بیولانته!

چند سال بعد که دیدم منتقدان اغلب در انتخاب بین فیلمی به اسم سرگیجه و فیلم دیگری به اسم همشهری کین به عنوان بهترین فیلم تاریخ سینما تردید دارند، کلی حالم گرفته شد که گودزیلا علیه بیولانته جایی در لیست بهترین‌ها ندارد.

وقتی سینما برایم جدی شد اوایل فیلم‌هایی که آدم‌های مهم ( منتقدان مجله فیلم در واقع) می‌گفتند خوب است را بدون چون و چرا قبول می‌کردم. انگار وارد موزه شده باشی و کسی در حال توضیح این باشد که فلان کاشی چقدر ارزش دارد. و تو هیچ دسترسی به معیارهای ارزش‌گذاری اشیاء عتیقه نداری و معقول‌ترین راه این است که اینها را به عنوان حقایق مسلم قبول کنی.

بعد مدتی که حسابی با بهترین‌های مسلم آشنا شدم حالا وقتش بود که ببینم اینها چرا خوب‌ند؟ در واقع آن معیارهایی که باهاش کاشی صفوی را می‌سنجند را پیدا کنم. دانشجوی سینما بودم و تاخیر جایز نبود. این بار همه چیز را از نو کشف کردم. این بار باید براساس چیزهایی که طی این مدت یاد گرفته بودم می‌فهمیدم چرا فیلمی خوب است و فیلمی متوسط.

این مرحله‌ جذاب است. چون فیلمی بی‌نام و نشان می‌بینی و به نظرت خوب می‌رسد و بعد می‌بینی آدمی که قبولش داری هم همان فیلم را دوست داشته. انگار قدم به قدم تایید می‌گیری.

ده سال پیش این مراحل طی شده بود. حالا تا حدی با معیارها و روش‌ها آشنا بودم. دفترچه تلفن ته سررسید‌های سالانه ( که دفترخاطرات هم بود) فیلم‌هایی که می‌دیدم را براساس الفبا ( و البته براساس اسم فارسی‌شان) می‌نوشتم. یک سطر ( چیزی شبیه تیتر یک ریویو) کنارش و بهش امتیاز می‌دادم.

Imdb هنوز اختراع نشده بود و سیستم ستاره‌دادن تازه داشت در مجلات سینمایی جا باز می‌کرد. به نظرم شیوه جذاب و سریعی بود برای دسته‌بندی فیلم‌ها.

اما هنوز یک جای کار می‌لنگید. من برخلاف خیلی از هم‌کلاسی‌ها و دورو بری‌ها اسم کارگردان‌های محبوبم به “سکی” ختم نمی‌شد( تارکوفسکی/کیشلوفسکی…). فیلم‌هایی که محبوب آنها بود را دیده بودم. بعضی‌وقتها می‌فهمیدم که چرا برایشان جذاب است. اما خب برای من کار نمی‌کرد. هالیوود برای من به مراتب جذاب‌تر بود.

همان موقع استادی به تورمان خورد که با اعتماد به نفس از هالیوود دفاع می‌کرد. و گاهی زیرآب سینمای آقایان “سکی” دار را هم می‌زد: بهروز افخمی.

این که فهمیدم در سرزمین زیبا‌یی‌شناسی سینما لازم نیست حتمن ساکن همان محله‌ای باشم که بقیه، را مدیون اویم.

بنابراین می‌توانستم به عنوان آدم سینمابین همچنان و با اعتماد به نفس علاقه‌ام را مثلن به ژانر وحشت نگه دارم. و زیاد نگران نشوم از این که سینمای نئورئالیسم ایتالیا سینمای محبوب‌م نیست.

خب ..اینجا همانجایی‌ست که باید درباره سلیقه حرف بزنیم.

سلیقه‌ام باعث می‌شود من گونه‌هایی از سینما را ببینم که شاید مورد علاقه خیلی‌ها نباشد. اما این ربطی به قضاوت سینمایی‌م در مقام مثلن فیلم‌بین یا کارشناس یا هر چیزی که می‌شود اسمش را گذاشت ندارد. فیلم بد همیشه بد است. و فیلم خوب همیشه خوب. خیلی فیلم‌ها هست که از تماشایشان لذت شخصی می‌برم. مثلن شام تا بام روریگویز فیلم مفرحی‌ست و تا حالا بارها آن را دیده‌ام. اما اگر بخواهم بهش ستاره بدهم با همان معیاری بهش ستاره می‌دهم که پدرخوانده 2 درش مثلن 9.5 از ده دارد.

پس چه مرضی‌ست این ستاره دادن اگر قرار باشد همیشه دقیقن بر میزان تفریح فیلم‌ها دلالت نکند؟ سوال خوبی‌ست. بارها از خودم پرسیدم و به نظرم جواب چنین چیزی‌ست. این وسواس و جنگ و دعوا سر ستاره‌ها ( بین منتقدان و ریویونویسان و نه فیلمسازان) یک جور تلاش برای حفظ تداوم معنای استانداردهای سینما‌ست. سینما اگر بهترین‌های خودش را فراموش کند چه طور می‌تواند استانداردش را حفظ کند؟ چرا مشتریان به گودزیلا علیه بیولانته به عنوان بهترین‌ قناعت نکنند؟ همان اتفاقی که مثلن در تلویزیون ما می‌افتد. راکورد استاندارد وجود ندارد. یک زمانی ساعت خوش ساخته می‌شود بعد در یک عقب‌گرد ناامیدکننده دوباره مردم به شوخی‌های دوزاری می‌خندند.

حالا این که فیلم ها را می‌بینم و اینجا بهشان ستاره می‌دهم برای خودم دلیل روشنی دارد:

دوست دارم اگر بشود با این کار به ذائقه‌هایی که نظر من برایشان مهم است جهت بدهم. همان کاری که خیلی‌ها برای ما کردند.

در عین حال دوست دارم نشان بدهم برای جدی گرفتن سینما لازم نیست حتمن آدم شیفته تارکوفسکی باشد. همین فیلمی که آخر هفته به عنوان تفریح می‌بینید را می‌شود با دقت بیشتری انتخاب کرد و صاحب سلیقه شد.

معیارم برای ستاره‌ها چیست؟

توضیح این یکی سخت است. چون باید خودم از سازوکار یک مجموعه زیبایی‌شناسی که حاصل فیلم دیدن و کتاب خواندن و چیزهای دیگر است دقیق سر دربیاورم. طبعن در مورد هر کدامشان بخواهم صبوری کنم می‌توانم وارد بحث شوم و دلایلی که باعث شد چنین امتیازی بدهم را کشف کنم.

امتیاز دادن به فیلم ها فرآیندی‌ست که توامان از زیبایی‌شناسی و درک تاریخ سینما تغذیه می‌شود. اگر فیلمی به نظرتان نقص فنی ندارد و خوب است اما منتقدان درباره متوسط بودنش صحبت می‌کنند احتمال زیادی دارد این تعارض در نقص اطلاعات شما از تاریخ سینما ریشه داشته باشد. به این معنی که بله. فیلم کذایی نقص فنی ندارد اما خیلی بهترش قبلن ساخته شده. و این کپی دست چندم یک شاهکار است.

در مورد امتیاز‌های بالای 8 همیشه دست سلیقه در کار است. در واقع انتخاب شاهکار بخاطر این که عنصر زمان را هم وارد ماجرا می‌کند ( آيا این فیلم دو دهه دیگر هم جواب می‌دهد؟) کمی انتخاب دشواری‌ست و به همین دلیل اغلب منتقدان با خوی محافظه‌کارانه شاهکار انتخاب می‌کنند. چنین انتخابی را جز در گذشت دهه‌ها نمی‌توان ثابت کرد.

گذشته از این که شاهکارها گاهی خودشان معیارهای زیبایی‌شناسانه تازه می‌سازند. به همین دلیل ممکن است معیارهای پیشین برای درک و رتبه‌بندی فیلمی کافی نباشد.

اما در مورد انتخاب‌های زیر 7 به نظرم بحث کاملن فنی و اقناعی‌ست. می‌شود معادله‌اش را هم کشید. می‌شود ثابت کرد چرا فیلمی متوسط یا ضعیف است.

حالا معنای ستاره‌هایی که می‌دهم:

بالاتر از 9 – در این ستاره دادن‌ها عدد بالای 9 به معنی شاهکار است. فرض بر این است که فیلم با امتیاز ده نه ساخته شده و نه قرار است ساخته شود. مثلن سرگیجه، پالپ فیکشن، پدرخوانده 2 ستاره‌شان در نگاه من 9.5 است.

8 تا 9- به معنی خیلی خوب . یعنی دنبالش بگردید و پیدا کنید و ببینید. مخمصه مایکل مان مثلن امتیازش احتمالن بالای 8.5 است

7 تا 8– به معنی خوب است. یعنی اگر دستتان رسید ببینید. مثلن به گرگ وال استریت 7.9 دادم. یعنی نزدیک‌ترین حالت به خیلی خوب که البته خیلی خوب نیست.

6 تا 7– یعنی اگر کار بهتری ندارید به یک بار دیدنش می‌ارزد. عموم محصولات بدنه هالیوود در این دسته قرار می‌گیرند

زیر 6– یعنی وقتتان با دیدنش تلف می‌شود. خیلی باید بیکار باشید که حوصله‌کنید و ببینید.

 

pulpfictioncomp03

3 اگر تازه‌کار هستید بهترین توصیه ممکن به نظرم مرور لیست 250 فیلم اول سایت imdb ست. مرور کنید و هر کدام را ندیده‌اید ببینید.

من چه طور فیلم انتخاب می‌کنم؟ تا ده سال پیش تقریبن شاهکارها و هر آنچه همه در مورد خوب بودنشان متفق‌القول بودند را دیدم. بعد 2000 فیلم دیدنم ترکیبی شد از پیگیری سینمای روز و کشف زیرخاکی/از قلم افتاده‌ها

الان برای پیدا کردن زیرخاکی/از قلم افتاده‌ها چند راه دارم. اول این که مواقع بیکاری شروع می‌کنم به جستجو کردن به صورت ژانری یا تماتیک. مثلن 100 فیلم برتر وسترن. یا 10 فیلم برتری که درباره پارانویا ساخته شده. لیستی که کاربران درست کرده‌اند. یا منتقدان و ریویو نویسان حرفه‌ای سایت‌ها و مجلات پیشنهاد می‌دهند. یا کسی در اتاق گفتگویی پرسیده و دیگری جوابش را داده. فیلمها را در imdb پیدا می‌کنم و هر کدام امتیاز بالای 6 داشته باشد می‌رود در لیست دانلود. حالا در مورد امتیاز بندی imdb و تحلیل شخصی‌م ازش توضیح می‌دهم بعدتر.

راه دیگرش این است که فیلمی را می‌بینم و خوشم می‌آید. اگر سازنده‌اش را نشناسم باز در Imdb کارگردان و نویسنده‌اش را می‌جورم. بسته به این که از چی فیلم خوشم آمده همان تکه از عوامل را پیدا می‌کنم و لیست کارهای دیگرش را می‌بینم. مثلن نقطه هیجان انگیز فیلمی قصه‌ آن است. سراغ فیلمنامه‌نویس می‌روم. در مورد یکی از کارگردانی‌اش بسیار خوشم آمده طبعن سراغ او می‌روم. یا حتا بازیگر. فرض بر این است که براساس همان جمله تبلیغاتی مشهور کیفیت اتفاقی نیست و کسی که یک بار کار خوبی کرده احتمالن باز هم کار خوب در کارنامه‌اش دارد. بعد لیست فیلمها را با همان معیار بالای 6 بودن ستاره‌اش در سایت می‌گذارم در لیست دانلود.

اما ستاره‌های imdb . همچنان که افتد و دانی سیستم امتیازدهی این سایت به فیلم‌ها نتیجه فرمولی‌ست که از کنار هم گذاشتن امتیاز کاربران و امتیاز منتقدان و نشریات سینمایی به دست می‌آيد. براساس تجربه به تدریج خواهید فهمید که تا چه حد می‌شود به این ستاره‌ها اعتماد کرد. مثلن؟ مثلن کمدی‌های روز امریکایی موقع اکران خیلی خوب ستاره می‌گیرند. بالای 7 . اما بعد یکی دو سال ریت‌شان به زیر 7 افت می‌کند. بلاک باسترها و فیلم‌هایی که در باکس آفیس جز ترین‌ها هستند هم همچنین. ذوق‌زدگی ناگهانی ممکن است ستاره‌ها را سخاوتمندانه نثار فیلم‌ها کند. که البته به تدریج و با گذشت زمان این نتایج تعدیل می‌شود. برعکس‌ش هم صادق است. گاهی فیلمی دوباره کشف می‌شود یا نسخه ازش اکران یا توزیع می‌شود و ستاره‌اش بالاتر می‌رود. باز به تدریج خواهید فهمید که ستاره‌های Imdb خیلی با ژانر وحشت مهربان نیستند. به همین دلیل محتمل است فیلم خوبی از این ژانر ستاره زیر 6 گرفته باشد. چیزی که من خودم در محاسباتم وقتی می‌خواهم فیلمی را در لیست دانلود بگذارم لحاظ می‌کنم.

و لیست دانلود. من فیلمها را تورنت می‌کنم. میانه‌ای با لینک‌های مستقیم ندارم.

نسخه خلاصه‌اش این است: نرم‌افزار تورنت را جستجو و دانلود کنید. بعد در یک سایت تورنت اسم فیلم را جستجو کنید. بعد روی علامت آهن ربا کلیک کنید و اوکی کنید. فیلم دانلود می‌شود.

اما بهتر است موقع کار کردن با تورنت بیشتر از این بلد باشید تا بتوانید بهترین کیفیت را در زمان کمتر دانلود کنید. پس پیشنهاد می‌کنم خیلی ساده در گوگل آموزش تورنت را جستجو کنید و کمتر از ده دقیقه وقت بگذارید و یادش بگیرید.

تعداد بیشماری سایت برای گرفتن زیرنویس (فارسی) فیلم‌ها هم وجود دارد. باز با یک جستجوی سریع می‌توانید زیرنویس مناسب را هم بیابید. فایل زیرنویس فایلی کم‌حجم و اغلب با پسوند srt ‌ست که کافی‌ست در همان فولدر فیلم قرار بگیرد و با نام فایل فیلم هم‌نام شود. اگر از ویندوز استفاده می کنید نرم‌افزار kmplayer و اگر از مک استفاده می کنید vlc بهترین نرم‌افزارهای پخش فیلم با زیرنویس فارسی‌ست. هر کدام از این نرم افزارها ممکن است اول برای پخش فیلم گیر و گوری داشته باشند که باز با یک جستجوی ده ثانیه‌ای به فارسی در گوگل راه حل هر نوع مشکلی را می‌توانید پیدا کنید.

من فیلم را با کیفیت hd می‌گیرم. دلیلش ساده است. یک بار فیلمی را با این کیفیت ببینید و خواهید دید که دیگر کیفیت دی‌وی‌دی برایتان به قدر کیفیت vhs غیر قابل تحمل خواهد شد. به هر حال اگر فیلم را در قابی بزرگتر از 12 اینچ می‌بینید توصیه می‌کنم dvd و فیلم‌های با کیفیت کمتر از 720p را فراموش کنید.

حالا که فایل Hd فیلم را دانلود کرده‌اید چه طور آن را در تلویزیون ببینید؟

خب اغلب تلویزیون‌های جدید فایل هم پخش می‌کنند و می‌شود با استفاده از درگاه usb فیلم را درشان پخش کرد. همچنین می‌توانید از کامپیوتر یا لپ‌تاپی که خروجی hdmi دارد به تلویزیونی که این ورودی را دارد متصل شوید و فیلم را از طریق لپ‌تاپ روی مونتیور تلویزیون پخش کنید.

با این حال من پیشنهاد دیگری دارم. اگر فیلم بین حرفه‌ای هستید احتمالن متوجه خواهید شد که پخش‌کننده فایل تلویزیون برای خواندن فایل‌های حجیم طراحی نشده و هنگ می‌کند. همچنین ممکن است مشکل پخش زیرنویس فارسی داشته باشید. در این صورت پیشنهاد من خرید یک دستگاه hd پلیر است. وسیله‌ای با خروجی با کیفیت صدا و تصویر. بهترین مارکی که در حال حاضر در ایران پیدا می‌شود wd ست که نسخه بدون هاردش احتمالن حدود 350 هزار تومن برایتان آب بخورد. نسخه‌ای همراه با هارد هم دارد که گران‌تر است.

 

 

خب …اینها چیزهایی بود که در مورد فیلم دیدن می‌توانستم با شما در میان بگذارم.

پیشنهادم برای تعطیلات عید ؟ چند خوراکی خوشمزه، گوشی ، اگر سیگاری هستید سیگار و فندک…را بگذارید کنار دستتان. چراغ را خاموش کنید و دستگاه را روشن.

به رویا خوش آمدید.

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.

این چیست؟

شما در حال خواندن از فیلم و دیگر شیاطین در خواب بزرگ هستید.

فرا

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: