باگ‌های خانگی-1

ژوئن 12, 2010 § 20 دیدگاه

“همه کاره و هیچ‌کاره”

آیا همه کسانی که در چند رشته تخصص دارند هیچ‌کاره‌اند؟ یک لحظه چشمانتان را ببندید به به عبارتی در توصیف این آدم‌ها پیدا کنید؛ آدم‌هایی که کارهای زیادی می‌کنند اما “هیچ‌کاره” صفتشان نیست….”همه فن‌ حریف” نه؟ حالا چند لحظه فکر کنید نظرتان درباره آدم‌های همه‌فن‌حریف چیست؟ ………فکر نمی‌کنید همه‌کاره و هیچ‌کاره‌اند؟

این عبارت لعنتی چرا نمی‌گذارد به حالت دیگری فکر کنیم؟ چرا نمی‌گذارد بپذیریم که کسی ممکن است در فنون زیادی ماهر باشد؟ بامزه این جاست که خیلی سال پیش ایران پر از آدم‌های همه‌کاره همه‌کاره بوده : منجم/شاعر/ طبیب/ فیلسوف/ریاضی‌دان.

اگر دایی‌جان ناپلئون اینجا بود قطعن ساخته شدن “ همه‌کاره و هیچ‌کاره” را توطئه‌ای علیه استعداد ایرانی می‌دانست. انگ آزاردهنده‌ای که پیشاپیش هر تنوعی را در گستره فعالیت بشر ( ایرانی) بیهوده و بی‌نتیجه و ناکارآمد می‌داند. این پیش‌قضاوت اصلن نمی‌گذارد ما به شکل دیگه‌ای از تنوع مهارت فکر کنیم.

چرا این عبارت/متلک اینقدر عامه‌پسند است؟

یکی از اولین دلایل قطعن این است که ساده و موزون و مقفا است. ( چنان‌که بعد خواهیم دید) ایرانی‌ها قافیه دوست‌اند. خیلی سریع با عبارات مقفا می‌شود قانع‌شان کرد. انگار وفتی عبارتی وزن و قافیه دارد از آسمان نازل شده. شعارها هم همین قاعده را دارند . علت این که از شر بعضی از شعارها نمی‌شود خلاص شد گاهی وزنشان است. ( هنوز در نمازجمعه‌ بعضی شهرستان‌ها می‌شنوید شعار: مرگ بر منافقین و صدام)

“همه‌کاره و هیچ کاره” همچنین واجد یک متلک طبقاتی هم هست. طبقه پایین‌دست که بخاطر شرایط زندگی فرصت پرورش استعداد‌هاشان را نداشته‌اند عملن قشر متوسط و خاصه روشنفکران را  با این عبارت تحقیر می‌کنند. که شما اگر ظاهرن بلدید ساز بزنید و کار اداری کنید و از تاریخ سر درمی‌آورید ، ولی در هیچ‌کدامشان مهارت ندارید.

آن جوک قدیمی را درباره جهنم ایرانی‌ها بخاطر دارید که ؟ که بالای استخر لجن مامور دوزخ نیست. چون مردم  کله کسی را که از آنجا بیرون بیاید ،خودشان دوباره به کثافت فرو می‌کنند. جوک ظاهرن ایرانی‌ها را تمسخر می‌کند اما با این حال بعید است به دست غیر ایرانی ساخته شده باشد. آفرینش مازوخیستی این جوک پیرو همان مکانیزم سادیستی‌ست که دارد تعریفش می‌کند، که این جماعت با وجود خودشان نیاز به دشمن ندارند. درباره ریشه‌های جدی  سادو/مازوخیست در رفتار اجتماعی‌مان می‌شود مفصل صحبت کرد اما علی‌الحساب این را هم داشته باشید که “ همه‌کاره و هیچ‌کاره” در معنای کلی‌تر و فارغ از ملاحظات طبقه‌ای یک تحقیر دیگری/خود است. انگار  تو – که البته بخاطر ایرانی بودنت همان من هستی –  توانایی و لیاقت نداری. بی‌کفایتی. تو اگر همه‌کاره هم بشوی باز هیچ‌کاره‌ای. تو هیچ گاه پیش‌نمی‌روی…تو فرو می‌روی.

جستارهای وابسته: اقیانوسی به عمق یک وجب

مشق شب: به دور و بری‌های خودتان فکر کنید. کسانی که در چند رشته احتمالن مهارت دارند. سعی کنید منصفانه درباره توانایی‌هایشان فکر کنید. آیا آنها هیچ‌کاره‌اند؟ هیچ‌کاره اصلن یعنی چه؟

————————————

باگ‌های خانگی یک دسته تازه در این وبلاگ است. در این بخش سعی خواهم کرد باگ‌های زبان را نشان دهم. این باگ‌های زبانی عملن باگ‌های ذهنی‌اند. فضاهایی هستند که امکان فکر کردن انتقادی را از ما می‌گیرند یا پیش‌قضاوت‌ها گمراهمان می‌کنند. بعضی از آنها مهلک‌اند و موجب اشتباهات تاریخی و قومی‌ می‌شوند.بعضی اهمیت کمتری دارند و تاثیرشان صرفن بر قضاوت‌های روزمره است. گاهی مثال‌های خواهم زد از استعاره‌ها یا ضرب‌المثل‌های انگلیسی تا نشان دهم این سیاهچاله‌های فکری در زبان‌های مختلف فرق می‌کنند و گاهی بد نیست مسائل را از زاویه دید دیگری ببینیم.(هفت خط قبل مبهم‌ترین و چرند‌ترین چیزهایی هستند که در عمرم نوشته‌ام. با این حال فکر می‌کنم مثال‌ها به تدریج خود روشن‌کننده موضوع باشند و این  مثلن مقدمه اجباری را می‌شود ندیده گرفت.)

§ 20 پاسخ برای باگ‌های خانگی-1

  • فرزاد.خ می‌گوید:

    نکته جالبیه.
    البته نکته ی جالب دیگه درباره ی این عبارت ها و باگ های خانگی اینه که هر فرد تا زمانی اینو قابل قبول می دونه که بتونه طرف مقابلشو بدین وسیله تحقیر کنه ولی اگه با همین شیوه ی استدلال بخوایم حرف طرفو رد کنیم به هیچ عنوان قبول نمی کنه انگار این ابزار غیر منطقی ابزاریه مختص خودش.
    از این خلط مبحثای غیر منطقی زبان ما کم کم داره منفجر می شه مثلاً نمی دونم با این مورد برخورد داشتین که یه نفر حرف منطقی طرف مقابلش به علت کم سن و سال تر بودن از خودش نپذیره. به نظر میاد این موضوع عبارت های قصار چه از لحاظ فرم و چه از لحاظ محتوا شدیداً تو فرهنگ پدرسالارانه ی ما ریشه داره چون همه در جامعه والد آدمن و( بذارین از نوشته ی خودتون استفاده کنم) والد ناشنواست

  • سندباد می‌گوید:

    نمی دونم اما خوشبختانه من بیشتر با دیدم همه فن حریفی مواجه بودم : تا یادم میاد بزرگترای رنگ وارنگم اینو یه امتیاز می دونستن که آدم به هر فن و هنری ناخنک بزنه … والبته نظر اونا بیشتر فنون عملی بود…
    بله اگه دید منصفانه ای داشته باشیم خیلی چیزا این وسط حل می شه … شاید کم کم در طی نسل ها دچار جهش ژنی بشیم یکی از باگ هامون کم بشه
    عنوان خوبیه . امیدوارم زود به زود آپ بشه
    موفق باشید

    • سندباد می‌گوید:

      جمله اولم خیلی افتضاح پابلیش شد ، ببخشید : » نمی دونم چرا ، اما خوشبختانه من بیشتر با دید همه فن حریفی مواجه بودم » …

  • پرده پرنگار می‌گوید:

    معادلی داره تو اینگلیسی که آن معادل چنین می گه:
    Jack of all trades , Master of Nothing

    جالب اینجاس که اونوریا به این عبارت بار منفی ندادن. (هرچند استعمال تمسخرآمیزش رو هم دیدم نو دیکشنری ها و کتاب و فیلم های گوناگون)

    اگه مستند بی بی سی در مورد انسان های اولیه رو ببینین ، میبینین که نژاد های انسانی که Master of all Trades
    بودند تکامل پیدا کردن ، بقیه منقرض یا چیزی شبیه به اون شدن. روایتگره هم دقیقا از همین اصطلاح استفاده می کنه

  • Helen می‌گوید:

    چی چی خیست؟

    ببخشید این سادو-مازوخیست یعنی چی؟

    • خواب بزرگ می‌گوید:

      سادیست تمایل به دیگر آزاری
      مازوخیست تمایل به خود آزاری
      این دو معمولن بصورت جفت همنشین در یک فرد دیده می‌شود. یعنی فرد نسبت به پایین دست خود تمایلات سادیستی و به بالا دست تمایلات مازوخیستی دارد.

  • walker می‌گوید:

    دمت گرم! بنويس تا دو سال ديگه كه وقت نوشتن پايان‌نامه‌ي ارشد من در رشته ي زبان‌شناسي يه، پروپوزال‌م آماده باشه، خودم حوصله ندارم فكر كنم.
    چاكرم.

  • گلچهره می‌گوید:

    همه کاره و هیچ کاره
    یه وقتایی آدمای حسود و یا بدبین به اونایی میگن که مهارت های متعددی دار و از این جمله برای زیر سوال بردنشون و کوچیک کردنشون استفاده می کنن.من اینو خیلی دیدم
    یه موقع هایی شنیدم به اونایی می گن که میخوان سر از کارای مختلف در بیارن سرم در میارن اما تو هیچکدوم آدم به درد بخوری نمیشن.
    اما کلن آدم هیچ کاره داریم ها.آدمای بی خاصیت بی مصرف که اینو هم من زیاد دیدم.حالا چرا بی مصرف و هیچ کاره شدن دلایل مختلف داره…

  • مهشاد می‌گوید:

    این ترکیب همه کاره و هیچ کاره واقعا ترکیب مهلکیست.
    به نظرم این صفت رو پدر ها یا پدر بزرگهای متحجری میدن که بچشون دکتر مهندس نشده و در عوض تو رشته های هنری یا ادبی کار میکنه. در واقع من حس میکنم کسی که این صفتو به یکی میده یک حسادت نا خودآگاه درونش زاییده میشه یعنی یا نمی تونه توانایی طرف رو در چند موقعیت ببینه یا هم به یاد آرزوهای دست نیافتش میفته(البته من به عینه این 2 مورد رو در چندین نفر دیدم)
    به هر حال آدم هایی که در چندین رشته فعالیت دارن ولی تو هیچ کدوم قدر نیستند این روزها خیلی خیلی زیاد پیدا میشن و این میتونه موضوع یک نوشته باشه آقای سروش! چون خیلی هامون درگیرشیم…

  • adamizad می‌گوید:

    ای بابا! اینجا رو چرا بستن خب؟!!!

  • سارا (صدگل) می‌گوید:

    فیلتر شدنت مبارک 😐

  • من می‌گوید:

    مسعود بهنود یه بار گمونم یه جایی نوشته بود:
    «از زمان قاجاریه به بعد 80 درصد روابط اجتماعی ایرانیان بر اساس حسادت شکل گرفته است»
    تو خود بخوان حدیث مفصل…

  • م.ب. می‌گوید:

    میگن یکی اومر به یه پیامبری میگه به خدا بگو به من یه گاو بده. پیامبر گرامی فردا میاد میگه خدا گفته «باشه، ولی یه بز هم باید بدم به همسایت». طرف فکر میکنه و میگه اگه قراره اون هم یه بز مفتی گیرش بیاد پس منم اصلا گاو نخواستم!
    از قضا میگن حضرت موسی بوده ولی من فکر کنم ظرف زمان این حادثه ایران بوده باشه!

    ولی این تعبیر جا افتادن عبارات قافیه دار خیلی عالی بود. مرسی.

    راستی اگه زورو رو دیدی بگو م.ب. سلام رسوند 🙂

این چیست؟

شما در حال خواندن باگ‌های خانگی-1 در خواب بزرگ هستید.

فرا

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: