سی و چهار فرمان

سپتامبر 13, 2016 Comments Off on سی و چهار فرمان

درباره کتاب هنر شفاف‌اندیشیدن گفتم. برداشتم برای خودم از 99 فصل کتاب 34فرمان جدا کردم ( تم بسیاری از فصل‌ها مشترک است یا اشکال مختلف یک جنس خطای ادراک است). این لیست را برای خودم نوشتم اما ممکن است به کار شما هم بیاید. الان که نگاه می‌کنم بعضی از آنها شبیه فرمان‌های متافیزیکی شده! ولی حقیقت این است که در کتاب اینطور نیست. بابت هر کدام توضیح منطقی و پیشینه اجتماعی دقیقی ارایه می‌دهد. سعی کردم به مفهوم فرمان‌ها وفادار باشد اما این احتمال وجود دارد که بعضی از آنها کمی متفاوت از منظور نویسنده کتاب فهمیده شده باشدبا این حال برای توضیح هر کدامشان مستقیم به خود کتاب رجوع کنید:

1. هیچ جا درباره موارد ناموفق چیزی نمی‌گوید. پس به آنها توجه کن!

2. شناگر چون چنان بدنی دارد شناگر می‌شود. علت و معلول را اشتباه نگیر. همزمانی را با علت و معلول یکی ندان!

3. مهم نیست تا الان چقدر روی اشتباهی سرمایه‌گذاری کرده‌ای. جلوی اشتباه را بگیر!

4. از اثر مقایسه رها شو! با سوپرمدل‌ها دوست نشو!

5. وقتی نقشه‌ای نداری به نقشه غلط نچسب! نقشه تهران را دست بگیری و در مشهد راه بروی هیچ فایده‌ای ندارد!

6. داستان‌ها حقایق را تعریف می‌کنند. هر خاطره دراماتیکی ده‌ها نکته را ناگفته می‌گذارد.

7. از توهم کنترل روی اوضاع رها شو. اغلب دکمه‌های بسته‌شدن آسانسور به هیچ سیمی وصل نیستند!

8. حقوق ساعتی نده!

9. در سیستم‌های پیچیده همه چیز به میانگین برمی‌گردد. بنابراین شاید بدون ماساژ هنگام عودپشت‌درد باز هم حالت بهتر می‌شد!

10. نتیجه گمراه‌ت نکند. ممکن است میمونی در اثر تصادف چندین قمار را ببرد. دنبال علت موفقیت‌ش نگرد!

11. انتخاب‌های بیشتر تصمیم‌گیری را سخت‌تر می‌کند. انتخاب انرژی می‌گیرد. پس در موارد روزمره خیلی درگیر انتخاب‌های مختلف نشو!

12. هیچ چیز مال تو نیست!

13. تصادف یعنی وقوع امر محتمل.مهم نیست چقدر درصدش کم باشد.

14. اگر رهبر تیمی هستی حتما یک نفر را مخالف‌خوان جمع انتخاب کن!

15. در مورد معنای ریسک کوریم. سفر هوایی را از ترس احتمال اندک خطر سقوط کنسل می‌کنیم اما به احتمال اندک پیروزی یک کاسبی تازه امید می‌بندیم!

16. محصولی به صرف کمیاب‌ بودن نباید ارزشمند‌تر شود!

17. از نرخ پایه غافل نشو! مثل پزشکان باش: محتمل‌ترین حالت ممکن چیست؟ آلرژی یا تومور مغزی بدخیم؟

18. براساس گذشته آینده را قضاوت نکن! چترباز کله خر در 99مین سقوط‌ش مرد!

19. وحشت از دست دادن در ما به شوق به دست آوردن می‌چربد. همین جلوی انجام ریسک را می‌گیرد. زیادی نگران از دست دادن نباش!

20. در مزایده‌ها بیست درصد از حداکثر توان پرداختت کم کن و روی همان عدد بمان! در مناقصه بیست درصد به توان‌ت اضافه کن. اغلب برنده‌های مناقصه‌ها و مزایده‌ها بازنده‌اند.

21. مسیرهای جایگزین مخفی شده‌اند. همیشه بیش از دو راه حل وجود دارد!

22. از ترس اتهام انفعال به در و دیوار نزن! گاهی در موقعیت‌های غیرشفاف بهتر است کاری نکنی. دروازه‌بان‌ها همیشه یک‌سوم احتمال پنالتی وسط دروازه را بخاطر همین ترس نادیده می‌گیرند.

23. در موقعیت‌های شفاف انجام ندادن کاری ممکن است معادل انجام دادن باشد! خودت را با انجام ندادنش گول نزن!

24. در مورد ضعف‌های خودت کوری. دشمنت را به قهوه دعوت کن و از او بپرس!

25. شادی با دنبال کردن علایق به دست می‌آید نه تغییر وضعیت اجتماعی. تغییر وضعیت اجتماعی خیلی زود عادی می‌شود.

26. اگر قیمت کار داوطلبانه‌ای از کار حرفه‌ای‌ات کمتر است آن را خودت انجام نده. کار کن و با پولت کارگری برای انجام آن کار داوطلبانه استخدام کن!

27. همچنان که پیشاپیش درباره قبول برخی موقعیت‌ها موضع‌گیری داری درباره قبول نکردن موقعیت‌های دیگر هم موضع داشته باش!

28. ترس ما از حسرت خوردن اغراق شده است. نترس!

29. به کسی حسادت کن که دوست داری مثل او شوی!

30. ممکن است از شدت حواس‌جمعی چیزی را از قلم بیاندازی!

31. در ارزیابی‌های روزمره به شهودت اعتماد کن در ارزیابی‌های بلند مدت به منطق‌ت

32. این که تو چکش داری همه مشکلات را تبدیل به میخ نمی‌کند! ابزارهای متنوع داشته باش!

33. علت واحدی برای پدیده‌ها وجود ندارد!

34. اخبار را دنبال نکن!

این پنج‌تا

سپتامبر 12, 2016 Comments Off on این پنج‌تا

این پنج کتاب طی دو سال اخیر منتشر شده‌اند. لازمه خواندن‌شان این است که انسان زنده بزرگسال باشید. حتا برعکس : اگر انسان زنده بزرگسال هستید لازم است هر  پنج‌تاش را بخوانید!

۱  ایده عالی مستدام / برادران هث/ هاشمی و اسدی/ آریانا قلم

قاتل فیلم هفت اعتقاد داشت: این روزها اگر می‌خواهید به حرفتان گوش بدهند دیگر این که سر شانه آدم‌ها بزنی کافی نیست. باید با پتک بزنی توی سرشان.
او البته به ضرورت قاتل بودنش کمی خشن است اما کتاب ایده عالی مستدام درباره همین پتک است: چطور حرف بزنیم که دیگران متوجه شوند؟ چه طور ایده‌ای در ذهن‌ ماندگار می‌شود؟ چه‌طور تغییر ایجاد کنیم؟ چک لیست ی که در کتاب توضیح می‌دهد خیلی دقیق و روشن همه اینها را روشن می‌کند.
اگر نویسنده و روزنامه‌نگار و هنرمند و تبلیغات‌چی و مدرس هستید در صف اول خواندن این کتاب‌ید. اگر شغل‌تان جز اینهاست خواندن آن را می‌توانید یک روز به تعویق بیاندازید.

ide_1

2 چگونه عاقل بمانیم / فلیپا پری/ تینا حمیدی/ نشر هنوز

تکامل ما را به سمتی نبرده که عاقل‌تر باشیم. به سمتی برده که زنده‌تر بمانیم. نکته قضیه اینجاست که تقریبا تمام عوامل مرگ و میر که تکامل براساس آنها، ما به این نقطه رسانده تا حد قابل توجهی کنترل شده. بنابراین جایی ایستاده‌ایم با مهارت‌هایی که چندان به کارمان نمی‌آید (نگرانی‌های وسواسی درباره سلامت و امنیت) . بدون مهارت‌هایی که به شدت به آنها نیاز داریم ( برای تبدیل کردن جهان به جای بهتر).
چگونه عاقل بمانیم مثل عصا‌ست برای معلولان‌ی که ما هستیم.

how-to-stay-sane

3 قوی سیاه/ نسیم طالب/ محمدابراهیم محجوب/ آریانا قلم

مرز باریکی بین جهان امور پیش‌بینی پذیر و سیستم‌های غیرقابل پیش‌بینی وجود دارد. فاصله این دو با گور آدم‌هایی پر شده که آرزوهاشان را زیرخاک برده‌اند. قوی سیاه درباره این است که چطور یکی از آنها نباشیم. چرا بشر درباره عدم‌قطعیت جهان دچار سوتفاهم است و چه طور با این سوتفاهم کنار بیاییم.احتمالا نسیم طالب خوشش نیاید این‌طور از کتابش یاد شود اما برای ترغیب‌تان هم که شده توصیف‌ش کنیم : کتابی برای به گور نبردن آرزوها

black_swan_2_1_1

4 فلسفه ترس / لارس اسوندسن/ خشایار دیهیمی/ گمان

چند روزتان بدون لحظه‌ای فکر کردن به سرطان و داعش و زلزله می‌گذرد؟‌ جز این است که ترس جزئی جداناپذیر از زندگی روزمره‌مان شده؟‌ اگر فکر می‌کنید مشکل صرفا از جهان سومی بودن ماست سخت در اشتباهید. اسوندسن نویسنده جوان نروژی ثابت می‌کند ما درباره خطرات جهان به شدت دچار سوتفاهمیم. درک کاملا اشتباهی از میزان خطر جهان داریم که هم حاصل نوع تکامل‌مان است و هم سودآور بودن صنعت ترس برای حوزه جنگ‌افزار، دارو و ژورنالیسم. او نشان می‌دهد ترس‌های بی‌دلیل چطور بزرگترین حق زندگی‌مان را نابود می‌کند: آزادی‌مان را.

book-falsafe-tarsd5e731

5 هنر شفاف اندیشیدن/ رولف دوبلی/ فردوسی‌پور،توکلی و شهروز/ چشمه

هنگام نوشتن این متن چاپ سی‌ام کتاب به بازار آمده. مبادا گول بخورید: کتاب عالی‌ست! هنر شفاف‌اندیشیدن را تکمله‌ای بر چهار کتاب قبل تصور کنید. یک جمع‌بندی نهایی درباره 99 خطای رایج ادراکی بشر. ما همچنان بخاطر اجداد پشمالویمان از درک بسیاری از بدیهیات عاجزیم. نکاتی که اگر متوجه‌اش بودیم جهان جای بهتری می‌شد. خواندن‌ش هم لذت‌بخش است هم غافلگیرکننده. شاید شما هم بعد خواندن دلتان بخواهد این 99 نکته را با ماژیک روی دیوار مقابل چشمتان داشته باشید. یکی از نکات؟ ما از درک تصاعد عاجریم. نتیجه این که قادر به حدس درست درباره بعضی حوزه‌ها مثل اقتصاد نیستیم. معنای رشد پنج درصدی تورم یا افزایش دو درصدی بیکاری را اصلا درک نمی‌کنیم. به همین دلیل تصمیمات کاملا اشتباه می‌گیریم. یعنی چطور؟ به نظرتان اگر یک کاغذ را 103بار روی خودش تا بزنیم قطرش چند سانت می‌شود؟ پاسخ : 93 میلیارد سال نوری! هم‌اندازه چیزی که درباره طول جهان هستی می‌دانیم.بامزه‌است. نه؟

photo_2016-09-12_14-28-42

 

 

بازگشت به خانه

سپتامبر 8, 2016 Comments Off on بازگشت به خانه

ده سال از اولین پست خواب بزرگ می‌گذرد.
از اولین وبلاگ در بلاگفا ( که شکل وبلاگ و قرطی‌بازی‌هایش برایم مهم بود) تا ظهور شبکه‌های اجتماعی ( که دیگر مهم نبود کی و کجا…فقط سریع و کوتاه)
طی این دهه آنقدر اتفاق مهم افتاده که محافظه‌کاری و کم‌کاری وبلاگ‌نویسان را توجیه کند. چقدر این محافظه‌کاری (موجه) اجازه می‌دهد همچنان بنویسم؟ نمی‌دانم.
به هر حال :
1.اگر با فید‌خوان اینجا را می‌بینید هنوز بگذارید گوشه فیدهاتان باشد. تا وردپرس یا حیات اخراجم نکنند، هستم.
2.علی‌الحساب برای کسانی که کانال تلگرام دوست دارند اینجا هم درست شده:
https://telegram.me/bigsleepblog
اگر بلاگ آپدیت شد در کانال هم می‌گذارم. شاید هم آنجا چیزهایی بنویسم که اینجا ننوشتم. مثلا با خودم حرف بزنم.

زنجیرها دریدند…چه کسانی؟

سپتامبر 19, 2015 Comments Off on زنجیرها دریدند…چه کسانی؟

یک پزشک پست گذاشته بود درباره تاثیر ماه‌های تولد بر سلامت جسمی. برای خردادی‌ها استعداد ابتلا به شیزوفرنی هم ذکر شده. به نظرم منصفانه است. مگر من عکس مخلوقات عجیب را در کاشی و ترک دیوار پیدا نمی‌کنم؟ مگر مدام دنبال الگوهای تکرار شونده نمی‌گردم؟ مگر اعتقاد ندارم همه سالهای زندگی‌م تکرار سه سال 77 تا 79 است؟ که هر سه سال یک بار همه چیز برایم از اول شروع می‌شود.
بعد یادم افتاد همه قصه‌هایی که نوزده بیست‌سالگی نوشته‌ام – یا دوست داشتم بنویسم- درباره این موقعیت تکرار شونده است که یکی یک جایی گیر می‌کند. یا در زمانه ناموافق یا در مکان اشتباه. فکر کنم این را داود بهم گفت. ابن وسط یک جور شهودی درباره حلقه سامسارا هم هست. این که یک اشتباه را آن قدر تکرار می‌کنیم تا یاد بگیریم و انتخاب دیگری کنیم. حالا در زندگی‌های مختلف یک جورهایی فانتزی می‌شود ( و چه باحال می‌شد اگر درست بود). اما در همین تایم لایف. در همین دوره زندگی محدود.
داوکینز می‌گفت اگر عمر طبیعی بشر هفتصد سال بود به احتمال زیاد هیچ وقت از عرض خیابان رد نمی‌شد. یعنی ریسک تصادف هنگام عبور از عرض خیابان برای موجود هفتصد ساله ریسک قابل محاسبه‌ای ست. حالا ماجرا همین است. اگر توانایی این را داشتیم که آن قدر از خودمان فاصله می‌گرفتیم تا الگوهای اشتباه را در می‌آوردیم شاید که رستگار می‌شدیم. یکهو نگاه می‌کردیم و می‌گفتیم : «آها…گیرت آوردم اشتباه تکراری پدرسگ.تویی که زندگی من و دودمانم را تباه کردی»
مثل بصیرتی که آدم‌های توی فیلم‌ها بهش می‌رسند ( یا نمی‌رسند) مثل اطلس ابر واچوفسکی‌ها.
برای همین برگشتم عقب. از جایی که ردش را داشتم شروع کردم. از زندگی‌کریم‌خان. جد هفتم. بعد هی فاصله می‌گیرم از دیوار نگاهشان می‌کنم. تا نزدیک‌تر. تا کسانی که کمابیش آمارشان را دارم. پدربزرگم. عموی بزرگم. پدرم. ژن‌ دارد چه استراتژی اشتباهی را بارها تکرار می‌کند؟ که همه‌مان باید کلی هزینه بدهیم که بلاخره یاد بگیرد؟
برای خودم مسیر را بارها بازسازی می‌کنم. آن قدر جلوی چشمم است که نامر‌یی شده. ولی قهوه می‌خورم و بهش فکر می‌کنم تا پیداش کنم. مچ چند تاشان را گرفته‌ام. ولی خیلی‌هاشان مانده‌اند. در لباس مبدل کنارم نشسته‌اند و می‌گویند : «ما راه حل‌های بکر و معقولی هستیم. به ما اعتماد کن»
زیر لب می‌گویم “زکی. رسوا می‌شوید. رسواتان می‌کنم.

حالا اگر بگویند هزینه رهایی از تکرار اشتباهات ، جنون است می‌ماند این که : فقط یک شماره کارت بهم بدین

میراثِ » سو «

اوت 7, 2015 Comments Off on میراثِ » سو «

1 من و گربه یک نفر شدیم. گربه ماشین زمان‌م شد برای بازگشت به خردسالی خودم. من مادر  گربه می‌شوم او من. پرده از گذشته مبهم برداشته می‌شود.

2 روزهای اول که آمده بود مستاصل و منقبض یک گوشه نشسته بودم و نگاهش می‌کردم. طاقت موجود زنده‌ تازه و وابسته‌ای را دور و برم نداشتم. از او می‌ترسیدم. ازش متنفر بودم و توامان دلم به حالش می‌سوخت. او پا به جهان تازه گذاشته بود و من همه جهانش بودم و من مثل همان جوک معروف گروچو مارکس دوست نداشتم عضو کلوپی باشم که همچو منی را به عضویت قبول می‌کند. فاصله‌ام را باهاش حفظ می‌کردم. همه درها را بسته بودم. برای این که بروم آشپزخانه باید گولش می‌زدم. حواسش را با چیزی پرت می‌کردم. بعد در حرکتی خائنانه غیب می‌شدم. او از پشت در میومیو می‌کرد و من در تاریکی از آشپزخانه خرت و پرت می‌خوردم و عصبی بودم و سعی می کردم به التماس‌ش بی اعتنا باشم.
مطمئنم او بی‌اعتمادی من را می‌فهمید. اگر مغز کوچک‌ش توان تحلیل داشت حتمن از خودش می‌پرسید: اگر اینقدر مرا دوست نداری چرا من را به این جهان آوردی؟ چرا مرا تنها و ترسیده رها کردی؟ “ایلی ایلی لما سبقتنی؟ “

3 بعد چهار روز کلافه‌گی سپردمش دست دوستی. برایم مدتی نگه‌ش دارد. شب اول که رفت قلب‌م کنده شد. فهمیدم چیزی را در وجودم بیدار کرده که دیگر خاموش نخواهد شد.
مادرم را می‌بینم که من را سپرده دست مامانی- مادربزرگم. می‌بینمش که در خودش مچاله می‌شود و گریه می‌کند. که موجود کوچک‌ش را دوست دارد. اما سر و کله زدن با او را بلد نیست.

4 رفتم دیدنش. انتظار انسانی‌ام این بود که بابت همان چهار روز از دیدنم ذوق کند. اما چنین اتفاقی نیفتاد. او در خانه تازه هم‌بازی داشت. به من بی‌توجه بود. چند باری که خواستم بغلش کنم فرار کرد. چرا باید به من اعتماد داشته باشد؟

5 تصمیم می‌گیرم او موجود کوچک رانده شده نباشد.
بنابراین بعد یک ماه و نیم برمی‌گردد پیش خودم. سعی می‌کنم با همه اضطراب‌هایم رو برو شوم : می‌خواهد به نخ پرده آویزان شود؟ خب بشود. خفه نخواهد شد! می‌خواهد برود داخل کابینت؟ خب برود! قرار نیست وایتکس بخورد!
یک هفته گذشت و هر بار با هراس به خانه برگشتم خوشبختانه با نمای هراسناکی از مرگ موجود بیچاره روبرو نشدم. هر بار خودش را کش و قوسی داد و جلو آمد و میویی کرد. شاید  نگرانی‌هایم درباره مرگ‌های هولناکی که برای زبان‌بسته محتمل بود، پیچشی فرویدی داشت. شاید تمایل پنهانی به مرگ موجودی بود که آرامش پیشین را به هم زده و قواعد تازه‌ای آورده. آیا ترس‌های وسواسی بعضی والدین درباره مرگ فرزندشان ردی از این تمایل گناه‌آلود پنهانی ندارد؟ که همه چیز مثل قبل شود. حتا اگر این قبل ، تصویر آرامش‌ی دلمرده می‌بود.

6 موقع غذا خوردن بهش اعتماد ندارم. هیچ وقت کاری نکرده که باعث بی‌اعتمادی‌ام شود. با بوی تازه – خاصه بوی غذا- به هیجان می‌آید و دوست دارد همه چیز را بو بکشد.برای همین می‌پرد روی میز و سرش را تا نزدیک‌ترین فاصله ممکن تا غذا جلو می‌آورد. هیچ اتفاق هولناکی نمی‌افتد. اما چیزی درون‌م وحشت‌زده می‌شود و قبل پهن کردن بساط غذا او را در اتاق یا آشپزخانه زندانی می‌کنم. اول ناله می‌کند. به در چنگ می‌کشد. بعد از زیر در سعی می‌کند دستش را دراز کند. بعد نا امید می‌شود و پشت در قدم می‌زند. از سایه‌اش می‌بینم که دارد قدم می‌زند.  رفتار مربوط به غذا خوردن در مورد بعضی چیزهای دیگر هم صادق است. او محکوم است پشت در اتاق خواب میو بکشد و دچار تنش‌های ادیپی شود: آیا کسی هست که سیرکننده‌ام ( والدم /جهان‌م) او را بیش از من دوست دارد؟
بعضی‌ وقتها انتخاب بین رفاه خودم و رفاه این موجود کوچک – بدون هیچ شگفتی- به نفع خودم تمام می‌شود. او از شیوه‌های دردناکی و به ناگزیر می‌فهمید بعضی وقتها التماس‌ش بی‌فایده است. اگر آدمیزاد بود لابد که او هم با سرخوردگی‌ها تنهایی‌ها عذاب‌های خودش روبرو می‌شد. من که روبرو شدم. جهان تا ابد برایم دلتنگ‌کننده ، بی‌رحم و نامهربان شد. دارم پشت دری میو می‌کنم که آن سمت‌ش همه خوشی‌های جهان است. همه غذاهای خوشمزه همه عشق‌ها و گرمی‌ها و آرامش ها.

7 من – به سختی -یاد گرفتم با بی‌رحمی‌های ناگزیر سالهای اول تولدم کنار بیایم بلکه در کمال شگفتی دیدم همه کمابیش دردی از همین جنس دارند. هیچ کس پدر و مادر غایی را ندیده. هر کس به سهم خودش پشت دری میو کرده. چه طور ممکن است ژن‌ها به چنین باگ بزرگی اجازه انتقال بدهند؟ چرا مجموعه رفتارهای تروماتیک والدین‌مان طی قرون و هزاره‌ها از مجموعه ژن‌های بشری حذف نشده؟ چه طور توانایی چنین آسیب‌های ناخواسته‌ای نسل به نسل زنده مانده و پیش آمده؟

8 شل سیلور استاین ترانه ای دارد به اسم : پسری به نام سو . راوی ترانه مردی‌ست که می‌خواهد پدرش را پیدا کند و از او انتقام بگیرد. گذشته از این که پدر خانواده را در کودکی‌اش رها کرده و رفته نامی دخترانه روی پسرش گذاشته. حالا پسر بزرگ شده، بابت این که خیلی‌ها مسخره‌اش می‌کردند قلدر شده و سوگند خورده پدرش را پیدا کند و انتقامش را بگیرد. سرانجام در کافه‌ای کثیف پدرش را پیدا می‌کند.اما قبل این که به او حمله کند پدرش می‌گوید : همه چیزی که الان شدی، این قلدری و جسارت، بابت اینه که اسمت رو سو گذاشتم.

9 شاید گذشته‌های آزارنده مرتبط با والدین مزیت ژنی دارند. شاید ما در تاریکی تنها می‌مانیم تا بتوانیم تبدیل به چیزی شویم که الان هستیم. شاید تنهایی مستقل‌مان کرده، پشت در خوشی‌ها ماندن تخیل‌مان را آتش زده و میل‌مان را پرورده. شاید رشد بدون این بدبختی‌های اولیه ناممکن می‌شد.

10 در را باز می‌کنم و گربه می‌پرد این سمت در. تکه خرده‌های غذا که روی زمین ریخته بو می‌کشد و می‌لیسد. من ناخواسته بذر کینه در دلش کاشته‌ام. اگر آدم بود گریه می‌کرد یا شاکی می‌شد. کنارم روی تخت می‌خوابد. دستش را می‌گیرم. او من است. من گربه ام. سو اسم همه ماست.

وزن، تعریق و مشکلات دیگر

مارس 5, 2015 Comments Off on وزن، تعریق و مشکلات دیگر

سه دلیل برای به درد نخوردن بودن لباس مبدل ابرقهرمانان

1    یکی از دلایل مهمی که ابرقهرمانان را وادار می‌کند لباس مبدل بپوشند پوشیده نگه داشتن هویت واقعی‌ست. به نظر دلیل منطقی می‌ٰرسد اما بیایید کمی دقیق‌تر نگاه کنیم. تصور کنید یکی از همکارانتان عینکی و کت و شلواری ست و موهایش را همیشه به پهلو شانه می‌کند. حالا همین آدم استریچ بپوشد و طره مویش را تاب بدهد و عینکش را بردارد آیا شما در شناختن او دچار مشکل خواهید شد؟ اگر خدای ناکرده به اختلال ادراک پریشی دچار نباشید طبعن خیر. به سرعت او را خواهید شناخت. مبتلایان به آگنوزی یا ادراک پریشی بخاطر مشکلاتی در لوب پریتال قادر به درک آنچه حس می‌کنند نیستند. آنها چهره‌ها را می‌بینند اما قادر به درک‌شان نیستند.  خب ..به نظر می‌رسد همشهریان اغلب سوپرهیروها خصوصن اهالی متروپولیس – شهر سوپرمن- به شکل جدی مشکل ادراک پریشی دارند.  مشکل مردم گاتهام چیز دیگری‌ست. باید بهشان حق داد که از چانه و لب و دهان نتوانند به سادگی بروس وین را به بتمن ربط دهند. اما آنها از مشکل کم‌هوشی رنج می‌برند. یک سوپرهیروی شب‌گرد با کلی گجت و وسیله نقلیه گران‌قیمت. از یک طرف یک مولتی میلیاردر مشهور گوشه‌نشین که خارج از شهر زندگی می‌کند. یک نفر با هوش متوسط چقدر طول می‌کشد که بتواند این دو را به هم وصل کند؟
بنابراین می‌بینیم که نقاب و لباس مبدل دست کم چندان به کار تغییر هویت نمی‌آید و بیشتر باید روی کم‌هوشی یا مشکلات لوب پریتال افراد حساب کرد تا نقاب.
نمونه موردی:  آرو در سریال‌ی به همین نام فقط دور چشمش را با مداد سیاه می‌کند! شیوه تغییر چهره او به قدری خلاقه است که احتمالن الهام بخش نسل جدید  سوپر هیروهایی خواهد شد که برای شناخته نشدن، چشم‌هایشان را خواهند بست.

2 ابرقهرمانان به دلیل دیگری هم لباس می‌پوشند. لباس آنها کمک‌شان می‌کند فرزتر و تواناتر باشند.
برای رد کردن این دلیل کافی‌ست به یاد بیاوریم دلایل طراح لباس در انیمیشن شگفت‌انگیزان را: این که شنل در طول تاریخ چقدر باعث بدبیاری و تصادفات غم‌انگیز برای سوپرهیروها شده. هیچ توضیح منطقی – به جز باحال بودن- برای شنل‌پوشی سوپرهیروها وجود ندارد. مشخص است که شنل دست‌وپاگیر است و دامنه حرکات و چابکی را محدود می‌کند. به نظر می‌رسد بتمن تنها سوپرهیرویی‌ست که شنل‌ش واقعن کاربردی‌ست و در مواقعی می‌تواند نقش گلایدر را برای او بازی کند. پس بیایید نگاه دقیق‌تری به لباس او بیاندازیم. سوال اولیه این است که او کلاه‌ش را چطور سرش می‌کند؟ اگر کلاهش از جنس نرم است – مثل چیزی که در سریال‌های تلویزیونی بود- کاربرد این حجم از پوشیدگی صورتش که احتمالن باعث تعریق هم خواهد شد چیست ؟ ( به یاد بیاورید آرو ی مینیمال را که به مداد دور چشم بسنده می‌کرد)  ممکن است بگویید کلاه‌ او مثل کلاه‌خود موتورسواران از جمجمه او محافظت می‌کند. که البته پاسخ منطقی‌ست. چون دست کم در تمام نسخه‌های سینمایی بتمن در ده سال اخیر به نظر می‌رسد کلاه‌ش جنس سخت دارد. حالا مشکل خودش را نشان می‌دهد : چنین کلاهی را چه طور می‌تواند در سر فرو کرد؟ این کلاه زیر چانه و گردن را پوشانده. بنابراین نمی‌شود مثل کلاه کاسکت از آن استفاده کرد. منطقی‌ترین راه حل این است که کلاه از مقطع به شکل عمودی دو تکه باشد و بتمن هر بار دو تکه را در جلو و پشت سرش محکم کند. گرچه محل این اتصال در کلاه او ناپیداست. اما بیایید فرض کنیم همین طور است. اما باقی لباس: او مثل اکثر سوپرهیروها سر و ته ماجرا را با یک استریچ رنگی و شنل هم نیاورده. او زره می‌پوشد. عجیب نیست که برای اموراتش به آلفرد نیاز دارد. چون مثل شوالیه‌های جنگ‌های صلیبی پوشیدن این لباس باید کار دشوار و وقت‌گیری باشد. پوشیدن  زره  سی کیلویی  برای شوالیه های قرون وسطا گاهی بیش از دو ساعت زمان می‌گرفت. بیایید به بتمن تخفیف بدهیم و فرض کنیم پوشیدن لباس‌ش با همه تجهیزات بیش از یک ساعت وقت نمی‌گیرد. که در این صورت عجیب است که او را به اسم شوالیه بدقول نمی شناسیم. چون از لحظه ای که کمیسر گوردون نشان بتمن را روی ابرها بیاندازد و با فرض این که او بلافاصله نشان را ببیند بیش از یکساعت طول خواهد کشید تا خودش را به محل حادثه برساند.
سوپرمن و تعداد دیگری از سوپرهیروها گرچه از شنل بی‌کاربرد دست و پاگیر استفاده می‌کنند اما در باقی بخش‌های لباس باید اعتراف کنیم احتمالن فرز تر از شوالیه تاریکی حرکت می‌کنند. لباس‌های کشی که هم عضلاتشان را به رخ می‌کشد هم بهشان دامنه حرکات قابل قبولی می‌دهد. مشکل اینجاست که این لباس سرهمی را زیر کت و شلوار و لباس روزمره‌شان می‌پوشند. حالا سوپرمن از سیاره دیگری آمده و می‌توانیم فرض کنیم که مشکل تعریق ندارد. اما اسپایدرمن در حالیکه که دو لباس را روی هم پوشیده باید اوقات سختی در مدرسه داشته باشد.
نمونه موردی هالک: بروس بنر وقتی تبدیل به غول سبز‌ رنگ می‌شود هیچ لباس مبدلی ندارد. اما نکته فریب‌آمیز ماجرا شلوار جادویی اوست. دور کمر شلوار او می‌تواند ناگهان از سایز ۳۲ به سایز 132 برسد بدون این که پاره شود. در نظر داشته باشید که پاچه‌های شلوار از این خاصیت جادویی برخوردار نیست و بنابراین همیشه به پای هالک پاره می‌شود. اما دور کمر و فاق شلوار همواره به شکل عجیبی بدون این که خم به ابرو بیاورد هم‌سایز هالک می‌شود. به این فکر نکنید که خاصیت کش‌سانی معجزه‌آسایی دارد. چون اگر این طور بود وقتی هالک دوباره تبدیل به بروس بنر می‌شد باید شلوار اندازه‌اش می‌شد. اما سورپرایز: شلوار   گشاد شده و دیگر به کار نمی‌آید.

3  ابرقهرمانان لباس مبدل می‌پوشند که خوش‌تیپ تر شوند.
در نهایت به نظر می‌رسد این قابل قبول‌ترین دلیل برای پوشیدن لباس مبدل است. به هر حال هر چه باشد آنها استادان شوآف ند و موقع اجرای نمایش باید لباس جالب تن‌شان باشد. عضلاتشان را – حالا جنسیت‌شان اینجا مهم نیست- به رخ بکشند.
با این حال لباس اغلب قهرمانان بخش کوچک و عجیبی هم دارد که طراحان مد هنوز توضیحی برای وجودش ندارند. سوال قدیمی و بی‌پاسخ: چرا آنها لباس زیرشان را روی شلوارشان می‌پوشند؟

سمت تاریک نیرو کدام ور است؟

اکتبر 2, 2014 Comments Off on سمت تاریک نیرو کدام ور است؟

تصور کنید در جنگ‌ستارگان جای امپراطور کریه و بدهیبت کهکشان یکی مثل یان مک کلن در هیبت گندلف ظاهر می‌شد. طرف خوب کدام می‌شد و طرف بد کدام؟

——

زمانی چهره زشت و خنده‌های اعصاب‌خراش و دلایل کودکانه برای نابودی جهان هیبت قانع کننده ای از بدمن‌ها می‌ساخت. الان این طور نیست. بدمن‌ها همچنان به شکل ظریفی کریه یا دست‌کم بسیار ترسناک‌ند. اما دلایل‌شان پیچیده‌تر شده و راستش اگر کمی در انگیزه‌هایشان غور کنیم ممکن است همچنان – برای باور کردن بدی‌شان- دست به دامن ظاهر فیزیکی‌‌شان شویم.

کلیدی‌ترین ژانر بدمن‌های این سالها آنهایی‌اند که حاضرند برای درست کردن املت آرمان شهر تخم مرغ جان انسانی را بشکنند.

آیا قهرمانان مقابلشان جور دیگری رفتار می‌کنند؟ به کاپیتان امریکا حمله می کنند و او به سادگی در جمعیت پناه می‌گیرد. سوپرمن با خصم‌ش به چنان نبرد پرخسارتی می‌پردازد که نیمی از متروپولیس نابود می‌شود و فقط به یمن معجزه سینما‌ست که فراموش می‌کنیم حتمن زیر این آوارها آدمیان بسیاری مرده‌اند.

بدمن‌ها تروریست‌هایی‌اند که خود را فراتر از قانون می‌دانند؟ مگر این ژانر به شکل آیرونیکی عده زیادی از قهرمانان سینما و تلویزیون را هم تشکیل نمی‌دهد؟ از بتمن تا جک بائر پارتیزان‌های فرا قانونی هستند که معلوم نیست اگر توانایی‌هاشان در جهت تخریب شهر شکوفا شود چه طور می‌شود جلودارشان شد.

بدمن‌ها از دیگران قدرت‌مند ترند و همین بهشان اجازه می‌دهد نژاد پست‌تر را نابود کنند؟ این یکی هم که قصه تازه‌ای نیست. ما قرن‌هاست همین کار را با سیاره‌مان می‌کنیم. هموساپینس با معصومیت تمام هر نفس‌ی را که در جهان از او ضعیف‌تر بوده یا به بردگی کشیده یا سلاخی کرده. اگر ما می‌توانیم از خوردن جگر گوسفند لذت ببریم چرا دکتر لکتر – که در مقابل هوش او احتمالن بسیاری از ما همان گوسفندانیم- نتواند جگر ما را سر سفره طبخ و تزیین کند؟

حتا می‌شود ماتریکس را یک بار با حق دادن به جانب مامور اسمیت تعریف کرد: قصه آینده تلخ و دهشتناک‌ی که مامور اسمیت- به سان بسیاری از هنرمندان- با تلاش سعی می‌کند به مردم بباوراند که جهان هنوز می‌تواند شیرین و روشن و استیک‌ همچنان می‌تواند آبدار باشد.

همچنان که در عالم واقع، در عالم سینما هم نمی‌توان به سادگی دو طرف برخی مناقشات را قضاوت کرد. فراموش نکنیم که پیروزی یاران حلقه نه بخاطر فرودو – که در نهایت تسلیم وسوسه شد- که مرهون گلوم‌ حریص‌ی ست که انگشت و حلقه را با دندان کند.

بعد از تحریر: در ایام کودک‌کشی غزه مقامات اسراییل ثابت کرده‌اند که پیدا کردن بدمن در عالم واقعی همچنان ممکن است. هنوز می‌شود به سان ایام ساده گذشته انگشت به سمتی گرفت و گفت او شر است

– نوشته‌شده برای دانستنی‌ها

  • بایگانی

  • دسته‌ها