جویدن استیک ناموجود

 

 1 مولوی چطور می‌رفته بازار خرید می‌کرده ، یا شمس چطور لباس انتخاب می‌کرده یا مثلن غذایی بوده که روزبهان بقلی خوشش نیاید و عمرن بهش لب نزند؟  آنها در ساعات فراغتشان از سماع و ذکر حق چه می‌کردند؟ بگذار سئوال دقیق‌تر را بپرسیم اصلن آنها که می‌گفتند و می‌دانستند الناس نيام اذا ماتوا انتبهوا چطور این زندگی خیالی و رویاگون را تحمل می‌کردند؟ چطور درد می‌کشیدند و لذت می‌بردند و با مردم می‌گشتند و شوخی می‌کردند و میزیستند که می‌دانستند جهان ما توهمی بیش نیست؟

2 از جرج برکلی که درک ما را از جهان حاصل بازی‌های خیمه‌شب‌باز کبیر می‌دانست تا هیلاری پاتنم که می‌گوید ما مغزهایی هستیم در خمره که جهان را توهم می‌کنند، از چوانگ‌سی که نمی‌دانست خواب پروانه دیده یا پروانه‌ایست که خواب چوانگ‌سی می‌بیند تا نظریه ریسمان که هر آنچه هست را حاصل ارتعاش ریسمان‌های انرژی می‌داند، آنقدر در ناموجود بودن همه محسوسات عالم گفته‌اند که حق است به فکر بیافتیم. دارید پشت مونیتور اینها را می‌خوانید؟ یا فقط توهمی‌ایست دیداری؟ به بیداری‌تان خیلی مطمئنید؟ مگر در عالم خواب هم بیداری‌تان مطمئن نیستید؟…می‌بینید! دستمان به هیچ جا بند نیست.

3 مومنان و عارفان و جادوگران و حکیمان را رها کنید، بیایید ماتریالیستی‌ترین حالت ممکن را در نظر بگیریم. بیایید فرض کنیم شما بیدارید( و بیداری همان مفهومی‌ست که همه سرش توافق داریم) و واقعن دارید این نوشته را می‌خوانید، بیایید فرض کنیم همه چی همان‌ شکلی‌ست که به نظر می‌رسد. همان شکلی که درش مرگ پایان قطعی است، عدم مطلق است. و ما ماشین‌هایی هستیم حاصل تکامل تدریجی و انتخاب طبیعی. نتیجه؟‌ این زندگی که خیلی جدی‌اش می‌گیریم به تار مویی بند است.به عصیان سلولی که دوست دارد تکثیر شود یا  یک رگ کوچک که می‌گیرد یا پاره می‌شود. به چیزهای خیلی ساده‌تر از این حرفها. زندگی انسانی ما در بهترین حالتش کجای عمر جهان است؟ به دمی نمی‌ماند؟ به رویایی نمی‌ماند؟ به این نمی‌ماند که نمی‌دانیم این ماییم که خواب پروانه دیده‌ایم یا پروانه‌ای که دارد خواب ما را می‌بیند؟….خب، پس فرق چندانی نکرد. انگار واقعن داریم خواب می‌بینیم.

4 پس بیا برگردیم به سئوال اولمان. به آنجایی که اگر می‌دانی همه اینها سرابی‌ست چطور می‌شود پاس‌اش کرد؟ چطور می‌شود مشغولش شد؟ خرید کرد و پوشید و “جدی” اش گرفت؟

8 شمن‌های تولتک در طریقت‌شان مفهوم جالبی دارند: حماقت ساختگی. این را دون‌خوان یاد کاستاندا می‌دهد. این که تظاهر به روزمرگی کنی. خودت را غرق و درگیرش کنی. با این تفاوت که هر وقت لازم است بدانی کجایی و داری چه کار می‌کنی. مثل وقتی که با بچه‌‌ای بازی می‌کنی. بزرگسال بودنت باعث نمی‌شود که قوانین بازی را نادیده بگیری و بازی کردنت به این معنی نیست که نمی‌فهمی داری بازی می‌کنی. بله…می‌دانم که الان همه‌مان داریم کم‌کم یاد آنها می‌افتیم. یاد سیمور، یاد فرنی و زویی…

9 “ سیمور بهم گفت کفشم رو برق بندازم. من ازکوره در رفتم، تماشاچی‌های توی استودیو همه‌شون احمق بودند، گوینده احمق بود، سرمایه‌گذارها احمق بودند، و برای من کوچک‌ترین اهمیتی نداشت که کفش‌هام رو براشون برق بندازم…” یادتان که هست سیمور چطور قانع‌اش می‌کند؟

10 پس انگار حماقت ساختگی تنها راه ممکن است برای کسانی که می‌خواهند حماقتشان طبیعی نباشد.انگار که حکیمانه‌ترین موضع نسبت به هستی و جهان و بشر است.  انگار که فرقی هم نمی‌کند آتئیست‌ای یا مومن. پس حالا سخت نیست تصور کنیم شمس دارد با کسی سر قیمت دستار چانه می‌زند و چند تا از آن لیچارهای آبدارش هم سر آخر بار طرف می‌کند یا روزبهان پیاز‌داغ‌های چلو گوشت را جدا می‌کند می‌گذارد گوشه بشقاب. یا مولانا چشمش کلابیسه می‌‌شود وقت دیدن مه‌پیکری. فرقشان با خیلی از ما این است که بلد بودند تسخر بزنند به همه چیز. یادشان بوده کجااند و چیست کل این قصه.

11 حیف شد. سیفر اگر بدمن قصه نبود می‌توانست فیلسوف ماتریکس باشد. او  بود که وسط همه آدم‌های جدی کت چرمی گرچه می‌دانست استیک‌ی که می‌خورد توهم است اما ازش لذت می‌برد.

12 فهمیدن این که استیک‌ی وجود ندارد خودش درک عمیقی‌ست. کسانی که می‌فهمند بخاطر چیز ناموجود نمی‌جنگند، هم را نمی‌کشند، دروغ نمی‌گویند و به هم خیانت نمی‌کنند. گرچه احتمالن ذائقه‌شان بی‌رنگ و مات و عبوس شود.

حالا مِن‌بعد اگر بتوانند همچنان لذت ببرند از این استیک، کاری‌ کرده‌اند کارستان. نه چنان جدی‌ می‌گیرندش که فکر کنند ارزش زحمت دارد و نه چنان بی‌قدرش دارند که ناچار باشند خلوت گزینند همه عمر.  اَبدال شاید همین‌ها باشند.

13 نه در چندین بند، در هفت کلمه گفت: …غرقه‌گشتند و نگشتند به آب آلوده