رقبای خوب

 

      

از توقیف رقیب‌مان دلخور و ناراحت و عصبانی‌ام.

 همشهری جوان در امتداد سروش جوان – که پس از تعویض مدیریت سروش عمرش چندان نپایید- قرار بود نشریه  موجه نسل سوم باشد. موجه یعنی به دور از همه خط قرمزها و شیطنت‌هایی که اسپانسرهای مجله تاب نمی‌آورند. این گروه طی مدت فعالیت‌شان آنقدر خوش‌ذوق بوده‌اند که بتوانند پیش‌قضاوت‌های سیاسی ذهن مخاطبانشان را به هم بریزند و گروهی از جوانانی که در تعاریف مدیران سروش و همشهری جوانهای ” موجه”‌ای نیستند همراه خود کنند.

 بچه‌های خوش ذوق همشهری جوان همیشه به گمان ما – چلچراغی‌ها- رانت‌هایی داشته‌اند که البته بد نبوده و بیشتر از این که دوست داشته باشیم رانت‌های آنها حذف شود دلمان می‌خواست به امکانات ما اضافه می‌شد.

اولین و واضح‌ترین تفاوت این دو تحریریه مسئله مالی است. اسپانسر آنها یک موسسه عریض و طویل و گردن‌کلفت مطبوعاتی است. و همراه مالی ما یک شخص حقیقی که جدا از محدودیت‌هایش برای تزریق مالی به تحریریه طبیعتاً بازگشت سرمایه برایش اهمیت دارد. شاید دوستان همشهری‌جوانی چنانکه ما از میزان حقوق دریافتی آنها خبر داشته باشیم از وضع ما بی‌خبر نباشند. این واقعیت تلخی است که برای مخاطبان ما این چیزها کوچکترین اهمیتی ندارد. و برای حذف نشدن از ماراتن باید بدویم. این که علی‌رغم حذف چند ماهه کاغذ دولتی – که مطبوعاتی‌ها می‌دانند حذفش می‌تواند به کل یک نشریه را زمین بزند- ما نه تنها باید همچنان شنبه‌های مخاطبانمان را شنبه خوب چلچراغ می‌ساختیم بلکه باید از کیفیت تمام نوشته‌ها دفاع می‌کردیم.

دومین اختلاف تحریریه همشهری جوان و چلچراغ در در مرزهای سانسور است. ما همواره در معرض شمشیر داموکلس توقیف بودیم که فرودش منطقی را هم برنمی‌داشت. شاید عجیب باشد اما رقیب ما اجازه داشته از چیزهایی بنویسد که برای ما خط قرمز مطلق بوده و اگر گردش هم می چرخیدیم بارها توقیف می‌شدیم. خیلی بامزه است که اگر دو مجله را طی یک سال اخیر دست یک مخاطب ناآشنا بدهیم شاید تشخیص بدهد که چلچراغ مشی محافظه‌کارانه دارد و همشهری جوان پیرو اصلاحات است! افسوس که برای مثال آوردن دستمان در پوست گردوست که گاهی بازگویی آنچه بر ما می‌گذرد خودش ممکن است منجر به دردسر ناغافل شود. طی یکسال اخیر یکی  بیشترین انتقادات خوانندگان مشی محافظه‌کارانه و دست به عصای آن بوده. تعارف که نداریم اسمش را بگذار سانسور. نویسنده‌ها کم‌کم خودشان دستگاه‌های سانسور سر خود شده‌اند. نوشته تولید شده را می‌بینم و جاهایی که مسلم است باید حذف شود همانجا می‌گویم که دست به نقد بشود چیزی جایگزینش کرد. بعد مطلب می‌رود برای سردبیر. کمی حک و اصلاح در آن مرحله لحاظ می‌شود. مشاور مدیر مسئول بعدش تمام نوشته‌ها را می‌خواند و دور کلمات و عکس‌هایی خط می‌کشد.و بعد شخص مدیر مسئول. چلچراغ این طوری بوده که توانسته این چند ساله اخیر ( بخوان 4 سال اخیر) دوام بیاورد. شک ندارم که چشم و گوش و هوش ما نسبت به برادران بولتن‌ساز و هیات‌های نظارت در مورد تمام اسامی و موضوعات و اشیاء(؟)ای که ممکن است دردسر ساز شود ، تیزتر کار می‌کند.در تمام این مدت – اعتراف می‌کنم با حسرت- می‌دیدم رقیبمان حول موضوعاتی می‌گردد که ما حق نداریم بهش فکر کنیم حتی.

بهانه توقیف همشهری جوان همه‌مان می‌دانیم که فقط بهانه است. این که کدام تصمیم پشت در بسته منجر به توقیف مجله شده هنوز نمی‌دانم. قسمت مهم ماجرا این است که فراتر از نگاه رقابتی دو مجله، بعضی‌ موضوعات وظیفه‌مان بوده برای خوانندگان جوان طرح کنیم.  این دلخوشی‌ برامان مانده بود که بچه‌های همشهری دست‌کم اجازه طرح آنها را دارند.

حالا عصبانی و  دلخورم و ناراحتم.

عصبانی چون  این دلخوشی هم  از کف رفته . جناح محافظه‌کار دارد روز‌به‌روز حلقه محارمش را تنگ‌تر می‌کند. آنقدر که دیگر تاب این را که جوانانی خوش‌ذوق حتی بخواهند نماینده فرهنگی آنها باشند ندارند. و این یعنی انقطاع نسلی کامل. قدرنشناسی کسانی که درک نمی‌کردند و نمی‌کنند که سود وزیانشان در چیست.

و دلخورم چون همشهری جوان شاید تنها نشریه‌ای بود که به لحاظ طیف مخاطب خیلی به چلچراغ نزدیک بود و  صرف حضورش در مقام رقیب برای بسیاری از دویدن‌ها می‌توانست انگیزه باشد.

و ناراحتم. چون تعداد زیادی همکار و دوست‌نادیده بیکار شده‌اند. فراتر از خط‌مشی‌های فکری – که بیش‌تر نشان تمایز مدیران ماست-  حیطه هم‌سلیقگی و هم‌دردی‌مان وسیع‌تر از این بود که به نظر می‌رسید.

بعد این 5 سال به قدر تکه کوچکی از چلچراغ سهم دارم. تا همان‌ حدی که حرفم در تحریریه برش دارد می‌خواهم رفقای همشهری جوان این را یک دعوت دوستانه بدانند برای حضور در تحریریه ما. شاید تقدیر این باشد که ما مدتی سر یک میز قلم بزنیم. چراغ‌ها نباید خاموش شوند.