اگه شورم شور تو دارم

 

صداش رو قبلن شنیده بودم. اما اولین بار که گوش تیز کردم داشت چیز عجیب و غریبی می‌خواند:

یه روز لولیتای شیک‌پوش‌ام   یهو دید که پیش روش‌ام                                                        چهچه‌ای زدم و گفتم :          عاشق که نمی‌شم

هنوز چند دقیقه از این لاف نگذشته که یکهو شروع می‌کند به شطحیات بافتن و اصلاً اسم و صورت و معنی را ول می‌کند این بار معشوقش را می‌خواند: شکلات شیک‌پوش‌ام… دیری از این توصیف غیرعادی نگذشته که ادعای عاشق نشدنش را هم به کل از یاد می‌برد و از بقیه می‌خواهد نمره این عشق قشنگ را تعین کنند! ما خب از  همان اول  از آن شور و ملنگی و سودامزاجی حدس می‌زدیم که طرف عاشق عاشق است و این گنده‌گویی‌ها بهش نیامده و کلن نمی فهمد دارد چی می‌گوید.

خلاصه از همین ترانه بود که هر جا اسم فرامرز آصف را می‌شنیدم شاخک‌هام تیز می‌شد ببینم  احساس توصیف ناپذیر این ترانه که میان مزبله‌های پاپ می‌درخشید حاصل یک اتفاق بوده یا شیدایی یک دیوانه راستین.

***

اطلاعات کوچه بازار می‌گفت که فوق‌لیسانس معماری دارد. در بازی‌های آسیایی سال 1974 در رشته پرش سه گام مدال برنز را برای ایران به ارمغان می آورد که رکوردش به مدت 32 سال و تا همین اواخر پا برجا می‌ماند.(در سایت  سازمان تربیت بدنی  اشتباهاً دو میدانی ذکر شده)سال 2007  هم در مجموعه‌ای بازی می‌کند با اسم عجیب “شازده ، جا.کش، شغال و اخته“

خب…بامزه است اما دلیل نمی‌شود.از این خوش‌خوشان هم یک جورهایی شرمنده بودم. با اون یقه باز و زنجیرهای آویزان و اداهاش .لابد از این گول‌های لس‌آنجلسی که فکر می‌کنند خبری است. تا این که شنیدم  چطور وضع خودش و مهاجرت و درس خواندنش را دست می‌اندازد . وسط یک شیش و هشت،‌ اول شاهد مناظره حاجی و مبارک‌ایم( یک تکه غیر عادی دیگر وسط این همه آهنگ بازاری) بعدش بحر طویل مضحک و سوزناکش را آغاز می‌کند:

وای‌ی‌ی..طبق آمار دقیق دفتری در ثبت اسناد محل / ده دوازده سال پیش از مملکت خارج شدم/نذر کردم واسه یه لقمه نون و یه مدرک مهندسی /نذر بي‌جا کردم و آواره دنیا شدم/حاجی بنده چی بودم؟ /حاجی بنده چی شدم؟ /چاکرت در یک زمان شرمنده هم چین و هم ماچین شدم.

بعد تعریف می‌کند که چطور لورنس صحراها و کلومبوس دریاها شده است.

حاجی هم البته شنونده این بحر طویل است و هر گاهی تیکه‌ای می‌اندازد: یه چیزی وسط صحرا شدی و یه چیزی وسط دریا شدی؟

باز می‌نالد که : جاه و جلاه پیشکش‌تون / مال و منال ارزونی‌تون/ یا بیشترک و یا کمترک /فرقی نداره به درک/وقتی می‌شی زهره‌ترک

تعریف می‌کند که  سینه سپر کرده و با کمک ایزد دانا و توانا یه دو سالی تو زمین تو آسمون چهار دست و پا با چنگ و دندون یه نفس دویده..

بعد ناکام و پشیمان و از همه جا رانده حاجی را شاهد می‌گیرد که :

این ور قر بدم یار گله داره : /که تو شهر فرنگ حوصله داره/اونور قر بدم نقل و نبات نیست /حاجی درد دلم را هیچ دوا نیست

او البته سفره دلش را باز می‌کند و قصه را ادامه می‌دهد.اما همین صداقت تکان‌دهنده کافی بود که گله نکنیم که طرف تو شهر فرنگ حوصله داره..اینجا بود که دیدم چقدر  این دیوانه قدرندیده که به ناحق میان دیگرانی بر خروده را دوست می‌دارم.بدون شرمندگی..

***

حالا در مثال که مناقشه نیست.مگر نبودند کسانی که کیل‌بیل را می‌گفت کپی از آشغالهای کره‌ای و چینی است؟منظور این که دانستن تفاوت بین آشغال و کسانی که از آشغال‌ها ملاتی برای کار خلاقه درست می‌کنند اول کمی سخت است.برای همین اصلاً انتظار ندارم کسانی که گذری و در مجلس ترقصی صدای آصف را شنیده ‌اند بتوانند همین حالا به متفاوت بودن دنیای او اعتقاد بیاورند.

از طرف دیگر با ارجاع به نگاه مطالعه‌گران میان‌رشته‌ای که قادرند از مبتذل‌ترین آثار مفاهیم یکه بیرون بکشند می‌خواهم از ایراد : طرف مال این حرفها نیست رها شویم.

بعدش با خیال راحت بنشینیم و درباره کار یک آرتیست پست‌مدرن، یکی از آخرین دلبستگان روحوضی ،یک دیوانه مشنگ دوست‌داشتنی با دیسیپلین ، صحبت کنیم.

***

این مناظرات حاجی و مبارک بعداً فهمیدم که پای ثابت همه آلبومهاش است.یک ترک حاجی همیشه دارد. شخصیت‌هایش هم غیر از حاجی و مبارک ( که همان مختصات روحوضی‌شان را دارند) یکی راوی است ( که مثلاً با صدای اصلی‌اش می‌خواند) که معمولاً دلباخته و خجالتی است و دنیا تو سرش زده و یک هم‌خوان زن هم هست که گاهی سر وکله اش پیدا می‌شود و با صدای کلفت و پر عشوه تکه‌های خاله زنکی می‌اندازد و یک داستان موازی – معمولاً بی‌ربط-را روایت می‌کند. همانی که که در این آلبوم آخری بحر طویل فوق‌العاده من بودم و مامانم اینا را می‌خواند.

مثلاً در ترک حاجی آلبوم ترمه و یاس شخصیت زن شروع می‌کند که :

حاجی یه دختر لیسانسه/ تو کشور فرانسه/معلم کلاسه/ خوشگل و خوش لباسه/کاندیدای سپاسه/این دختر لیسانسه/که مثل یاس، یاسه/با این که با کلاسه/یه کمی کم حواسه/آخه عاشق رقص والسه/آرزوشم وگاسه/می‌گه شانسم تو لاس و گاسه/آخه خیر نبینی حمومی /این رسم رقص والسه؟/آخه کی گفته که شانس آدم فقط تو لاس و گاسه

بعد راوی شروع می‌کند به نفرین کردن حمامی و با حزن حاجی را گواه می‌گیرد که :

حاجی این لنگ و قطیفه ارث پدر جد و جدیدن پدر این پسر ماست /هفتاد و دو ملت براش میمیرن / غش می‌کنن و سر هر تیکه‌اش هم / مشکل و دعواست / آخه رخت تن ماست/واسه سوزه و سرماست/حمومی خیر نبینی / از ماست که بر ماست

غصه اش می رسد به اینجا آخر که :

بابا لنگ و قطیفه و دستمال سینه و تاج طلا و کپی نوار و قلم و دوات و سبیل بابا جهنم/ اون یکی چیزا رو بردن…اون یکی چیزا رو بردن

کاری‌ ندارم که این کپی نوار چه تکه فوق‌العاده‌ای است. مسئله این است که گاهی فکر می کنم واقعن : اون یکی  چیزا رو بردن!

***

اون تکه آرتیست پست‌مدرن را همین‌جوری نگفتم.تنها اسمی است که می‌توانم روی ترکیب مشنگی طنزآمیز فعلی و حسرت نوستالژیک عمیقش نسبت به دورانی دیگر بگذارم.

به دلایل کاملاً شخصی نمی‌خواهم درباره این قسمتش بنویسم.خودتان بشنوید:

   

و البته از عاشقانه‌هایش …

   

***

ظاهر و باطن. نگران تمسخرهای احتمالی نخواهم بود.بیشتر در فکر کسانی هستم که با خط‌کش‌های عتیق راه می افتند در عالم هنر و خودشان را از خیلی چیزها محروم می‌کنند.