جادوگر روس و قهرمان مرده

چطور چنین اتفاقی ممکن است؟ چند اثر ادبی که اسم همه‌شان با کلمه “نگهبان” مرتبط است و همه‌شان آثاری یکه و تکان‌دهنده‌اند.

آنچه می‌خوانید درباره این نگهبانان است.

1. گرافیک‌نوول نگهبانان ( آلن مور/دیو گبانز)

کمیک تلخ و سیاه آلن مور که چهار سال پیش از پایان جنگ سرد منتشر شد تا سالها منبع الهام قصه نویسان فانتزی بود.

داستان با قتل یک طنز‌پرداز نیویورکر آغاز می‌شود که معلوم می‌شود از بازماندگان سوپر قهرمانان کلاسیک و شنل‌پوش امریکایی است.تعدادی دیگر از قهرمانان قدیمی به تدریج درگیر ماجرای جنایی می‌شوند که زندگی میلیونها انسان را تهدید می‌کند.

قصه در بستر حوادث سیاسی دوران نیکسون ، زندگی کابوس‌وار مردمانی آشفته را روایت می‌کند که رویاهاشان سرد و سخت شده و نه تنها از دست سوپرقهرمانان کاری ساخته نیست بلکه آنان اسیر این زمانه سترون به تدریج ضعیف و ناتوان و کشته می‌شوند.

عنوان کتاب برگرفته از شعر “جوونال” شاعر رومی است که

“همیشه این نصیحت دوستانم را می‌شنوم که

در را برویش ببند، محدودش کن

اما چه کسی از نگهبانان نگهبانی می‌کند؟

همسر اوضاع رو به نفع خودش عوض می‌کند و با آنها قصه تازه‌ای آغاز می‌کند”

نگهبانان بارها تجدید چاپ شد.و قرار است سال 2009 اقتباس سینمایی از آن به کارگردانی زاگ اشنایدر اکران شود. هر چند قریب به دو دهه از پایان جنگ سرد می‌گذرد و سالهاست که سیاستمدارانی که مردمانشان را از یکدیگر می‌ترساندند با هم عکس یادگاری می‌گیرند اما ذره‌ای از تلخی پایان پیشگویانه کتاب کم نشده است.

قهرمانان فهمیده‌اند حضورشان بی‌معنی و ابتر و بی‌نتیجه است.یا کشته می‌شوند یا به تبعید خودخواسته تن می‌دهند.زمانه عوض شده و جهان تاب باقی‌ماندن آنان را ندارد.

چه کسی از نگهبانان نگهبانی می‌کند وقتی که روزگار قصه تازه‌ای آغاز می‌کند ؟

2. داستان کوتاه نگهبان (آرتور.سی کلارک)

حضرت آرتور چارلز کلارک داستان کوتاه نگهبان را سال 1948 برای رقابتی که بی‌بی‌سی برگزار می‌کرد نوشت.نگهبان به سرعت مشهور شد.جوایز ساینس‌فیکشن‌ ادبی را درو کرد. و در نهایت 20 سال بعد به گسترش یافت و به شکل فیلم بلندی درآمد که همه آن را می‌شناسند: 2001 : یک اودیسه فضایی.

هر چند بسیاری از خوانندگان نگهبان اعتقاد دارند تاثیر این داستان چند صفحه‌ای بسیار بیشتر از رمان طویل 2001: یک اودیسه فضایی و خصوصاً اقتباس سینمایی آن است.

داستان در یک پایگاه فضایی در ماه می‌گذرد.در نیمه تاریک ماه.جایی که در حفاری‌ها یک سنگ صیغلی عجیب با ابعاد طلایی کشف شده و همه با ابزار گوناگون در حال سنجش و کاوش و خراش آن ، مشتاق دانستن کاربرد آنند.سنگی که آشکارا محصول تمدنی بسیار پیشرفته است.

قصه با واگویه‌های ذهنی راوی پایان می‌پذیرد که فکر می‌کند شاید همین ور رفتن و کشف سنگ خواسته فرازمینی‌ها باشد.سفیرانی آسمانی که روزگاری تمدن را برای زمین به ارمغان آورده اند و این نشانه را به جا گذاشته‌اند تا زمانی که نوآموزانشان توانستند پرواز کنند و به ماه بیایند و آن را بیابند و کشفش کنند و با این اکتشاف سیگنال‌های همیشگی سنگ/فرستنده را قطع کنند بدانند که آموزششان به بار نشسته و شاید که این آغاز رویارویی باشد.

گذشته از جلب توجه بسیاری از دانشمندان و باستان‌شناسان و محققان ، منتقدان بسیاری نیز به تحلیل مذهبی این داستان کوتاه پرداخته‌اند.

اریک‌فون‌دانیکن که با کتاب ارابه‌ خدایان به شهرت رسید با تحقیقی شبه علمی به جمع‌آوری مدارکی پرداخت که نشان‌ دهنده حضور موجودات فرازمینی در سالها سال پیش میان اقوام بدوی آزتک بوده است.

نیل آرمسترانگ ،‌اولین فضانوردی که قدم بر ماه گذاشت بعد از سفرش تعریف می‌کند که :بسیار جلوی این وسوسه را گرفتم که مشاهده یک سنگ صیغلی عجیب را در نیمه دیگر ماه گزارش نکنم!

چه کسی ما را می‌پاید؟ ما را رصد می‌کند؟ و …منتظر است؟

3. تترالوژی نگهبان شب/نگهبان روز/نگهبان گرگ‌ومیش/ نگهبان نهایی

اولین جلد از چهارگانه سرگئی لاکیانکف روس ،‌ سال 1998 منتشر شد اما شهرت جهانی داستان مدیون اقتباس سینمایی تيمور بکمامتبف بود.

فیلم که با بودجه‌ای کمتر از 2و نیم میلیون دلار ساخته شد به بهره‌گیری از توانایی‌های تعدادی از بهترین‌ بازیگران روس، خط داستانی جذاب و جلوه‌های ویژه خیره‌کننده یک تنه رکود سینمای روسیه را شکست و به یکی از موفق‌ترین فیلمهای این کشور تبدیل شد.

جهانیان دو دسته‌اند: انسان‌ها و دیگران . دیگران تاریک و روشن. سالهای دور که دو سپاه خیر وشر مقابل هم قرار می‌گیرند نبرد خونینی آغاز می‌شود که به آخر نمی‌رسد.رهبران هر دو گروه در می‌یابند که توانایی برابری دارند و پیمان صلحی می‌بنند تا هیچ یک برای اخلال در زندگی انسان‌ها از توانایی‌های خود سو استفاده نکنند. نگهبانان شب آن عده از نیروهای روشنایی اند که سپاه تاریک را می‌پایند و نگهبانان روز عده‌ای از سپاه تاریک که مراقب قانون‌شکنی های احتمالی نیروهای روشنا اند.

افسانه می‌گوید این تعادل ادامه خواهد داشت تا لحظه‌ای که دیگر بزرگ جانب یکی از طرفین را بگیرد.

داستان فیلم از 1992 در مسکو آغازمی‌شود.جایی که آنتون گرودوتسکی برای کشتن جنین نامزد بی‌وفایش دست‌به دامن پیرزنی جادوگر می‌شود. او ناخواسته در زمره دیگران در می‌آید و 12 سال پس از آن ماجرا به عنوان یک نگهبان شب در خدمت نیروهای روشنایی است.پسر او که از ماجرا جان سالم به در برده حالا 12 ساله است و به تدریج همه درمی‌یابند که او احتمالاً همان دیگر بزرگ است.کسی که اگر راز شوم پدرش را بفهمند بی‌درنگ به سپاه تاریکی خواهد پیوست.

نگهبان شب با پایان سیاه و غیر منتظره به کل از همتایان هالیوودی خود متفاوت است.

موفقیت این فیلم سرمایه فیلم بعدی را هم جمع می‌کند. نگهبان روز که 2006 اکران شد با داستانی به مراتب پیچیده‌تر و جلوه‌های تصویری قدرتمند‌تر تحسین بسیاری از منتقدان را بر انگیخت.

4 گانه لاکیانکف با رازهای تو در تو و جزئیات شگفت‌انگیز یکی از بهترین افسانه‌های مدرن است که احتمالاً با توفیق و شهرت نسخه‌های سینمایی به قدری که مستحق آن بود قدر خواهد دید.